İPEK

Tarih

İpek, 1219 yılında Sırp Ortodoks Kilisesi’nin patrikhanesinin kurulduğu yer olması bakımından Sırp tarihinde özel bir önem taşır. 6. ve 7. yüzyıllarda başlayan Sırp göçleri ile Slavlaştırılmaya başlanan bölge, 1200’lü yıllarda Ortodoksluk bakımından hatırı sayılır bir konuma ulaşmıştır. Sırplar, bölgenin o zamanki hâkimleri olan Bizans’la mücadeleleri neticesinde kurmaya muvaffak oldukları devletlerinin temelinde patrikhanelerin önemli yeri olmuştur.

Osmanlı Devleti’nin 1389 senesindeki 1. Kosova Savaşı sonrasında iyice genişleyen ve kökleşen hâkimiyetiyle beraber İpek ve havalisinin Türkleşme ve Müslümanlaşması da başladı denebilir. Bölgede, Osmanlı idaresi öncesinde de (genelde Müslüman olmayan) Türk öbeklerinin bulunduğunu, çeşitli Macar ve Doğu Roma kaynaklı göstermektedir. Dolayısıyla, 1. Kosova Savaşı ile beraber sözü edilen Türkleşme, Oğuz Türkleri ağırlıklı Müslüman Türk yapılanmasının yoğunlaşmasıdır.

Türk şair Mehmet Akif Ersoy'un babası İpekli Tahir Efendi, burada doğup büyümüş, daha sonra İstanbul'a gelmiş ve Fatih Medresesi'nde uzun yıllar müderrislik yapmıştır. Tahir Efendi'nin doğup büyüdüğü yıllarda Osmanlı Devleti sınırları içinde yer alan İpek, Balkan Savaşı'ndan sonra, 22 Mart 1913 Londra Sefirler Toplantısı sonucu Sırbistan sınırları dâhilinde kaldı.

Bölge ve Nüfus

Kosova’nın en batısında Rugova geçidindeki yamaçlar boyunca uzanan bölge 28 bölüme ayrılmış olup 95 köy barındırmaktadır.  Nüfus genel olarak Arnavutlardan oluşmaktadır.

Siyasi Yapı

Yasama

Belediye meclisi 41 üyeye sahiptir. Belediye başkanı Ali Berisha AAK partisinden seçilmiştir.

Yürütme

Yönetimdeki sivil servisler yerel özyönetim kanununa dayanarak 2007 seçimlerine göre oluşturulmuştur.

Yargı

Bölgedeki adli sistem belediye mahkemesi, yerel mahkeme ve suç mahkemesince yürütülmektedir. Her mahkeme, mahkeme yönetiminin üstünde bulunan başkana sahiptir.

Güvenlik

Merkez karakola bağlı bulunan 202 polis memuru bölgedeki güvenlik için görevlendirilmiş durumdadır.  Bölge aynı zamanda KFOR tarafından da korunmaktadır.

Ekonomi

Ekonomide başta gelen iki konu tarım ve işsizlik olarak göze çarpmaktadır. Özel girişimler ve küçük endüstriyel işletmeler gelişim aşamasındadır. İnşaat ve bankacılık sektörü de ilerleme kaydedilen sektörler arasındadır. 2008 kayıtlarına göre 25.278 kişi işsiz olarak belirlenmiştir.

Kamu Hizmetleri

Sağlık

Bölgede kurulan sağlık merkezinde diş, acil servis, teşhis ve danışmanlık birimleri bulunmaktadır. Bunun yanında merkezde 5 ve köylerde de toplam 5 adet olmak üzere 10 aile sağlık merkezi bulunmaktadır. Küçük köyler için ise 13 adet gezici sağlık ekibi görev yapmaktadır.

Eğitim

Bölgede 27 ilkokul ve 16 uydu okul toplamda 23.820 öğrenciye eğitim vermektedir. Ortaöğretim ise 6 okul ve bir spor salonu ile sürdürülmektedir. Bunların yanında görme engelliler için bir okul da bulunmaktadır. İlk ve orta öğretim düzeyindeki müzik okulu ayrıca bölgedeki diğer eğitim kurumlarındandır.