SUVAREKA


Tarihçe

 

Suhareka şehri tarih zamanında önemli rol oynamıştır,osmanlı döneminde Prizrenin Sancak ikamesindeydi,Yugoslavya krallığındaysa  Podgur ikamesinde,bugün ise belediye yönetim merkezidir.

 

Coğrafi Konumu

 

Suhareka Belediyesi Kosovanın güney kısmında bulunmaktadır ve 362 km² alana sahiptir,43 köyü vardır. Prizren,Rahovec,Malişeva,Ştime,Lipyan,Ferizay ve Ştirpce ile sınırlıdır. 42o 15kuzey enlemi. – Şarın ulusal parkı. güney), 42o 30. –Berişanın ve Yavorinın Dağları  (kuzey).Doğu boylamı : 20o 45.- Rahocev Belediyesi(batı), 21o 00.-Yezerc Dağları,Dellocı Taşı  (doğu).Suhareka Belediyesi yüksek dağlarla sarılıdır,kuzeybatıda Pagaruşa ve Temeçıne Dağlarıyla796 deri 828 m yüksekliğiyle,kuzeyde Caraleva Dağlarıyla 922 deri 1.048 m,doğuda Yezerc Dağlarıyla1.677 m ve güneydoğuda Şar Dağlarıyla 2.092 m batıdada Prizrenin ovaları ile.Ortalama yüksekliği 455 m.Belediyenin 361 km² yüzeyi vardır Kosovanın  3.3 % bölgesini kapsar.Bu bölgenin güzel bir coğrafi konumu vardır,başkente gidecek önemli yolları bağlar,Prizrenle ve Arnavutluğun yollarını bağlar.

 

Nüfus

 

Suharekada 80.000 kişi ikamet etmektedir.Nüfusun cinsiyet yapısı eşittir 50 (K) ve 50 (E).

Etnik Yapısı –Suhareka Belediyesinde çoğunlukla arnavutlar yaşamaktadır,95 % ve 4.2 % diğer topluluklar. Ailelerin toplam sayısı 11, 667 (bir ailenin ortalama 7.5 ferdi var.

 

Ekonomik Kalkınma

 

Suhareka endüstri belediyesi olarak tanılmasına rağmen orta derecede ekonomık kalkınması vardır.Bütün şirkrtlerin  toplumsal mülkiyet sahibiydi ve sanayi,gıda ve tekstil endüstrilerine aittir.En önemli fabrikalardan -IGK.BALLKAN.NBI .SUHAREKA.,bunların içinde alkoolsüz içeceklerin fabrikası ; tekstil fabrikası NEREZINA,alumin kapı ve pencere uretimi fabrikası.SECO.,ve beton elemanları fabrikası Reştan . Şu an ekonomik aktiviteNBI.SUHAREKA. ve alkoolsüz içeceklerin fabrikası sağlar Şindiye kadar bu belediye özelleştirilen şirkrtler:Ballkani, OBI Suhareka, 25Maji, Koperimi, .Ormancılık.

 

Gelecek için öncelik –Suhareka-Peçan yolu Rruga;Salagrajda köyünün su kaynağı ; Muştişt köyünün kanalizasyon onarımı ; Doberdelan köyünün kanalizasyon onarımı; Muştiştin ek kültür evi; Şirok ilkokulunun inşaatı; asfalt ile yerel yollrın onarımı; Jeodezi ve kadastro onarımı; şehit mezarlarının onarımı ; ilkokul projesi Yavorda;Şirokta ilkoul inşaatı ;Gelanc köyünün yol yapısı; F.Studenqan K.betoni yolların yapımı; su kaynağının yeniden canlandırılması

                                                                                                                                       

 Özel Sektör – Özel iş ekonomi için en önemli sektörlerinden biridir.Özel işletmeler 1999 savaşından sonra gelişti. Yaklaşık 1.758işletme vardır.

 

Turizm-Suhareka belediyesinin turizm ve otelcilik alanında pek önemli yeri yoktur.Bu alanda geklişmesi için çok uygun yerleri vardır bunlardan biri şar dağlareı.

 

Kamu idari hizmetleri- Eğitim

Suhareka belediyesinda 25 ılk orta okul ve lise ve 1 anaokulu vardır

Anaokulu eğitimi – tek bir binadadır 9 aydan e5 yaştaki öocuklar içindir,toplam 101 çocuktan oluşur.

İlk/orta eğitimi -23 okulda 13935 öğrenciyle eğitim görülür.

Lise eğitimi -2 okul var:.Jeta e Re .ve SHMT .Skënder. 2.770 öğrenci,843 öğretmen vardır.

 

Sağlık

Sağlık aile tıp merkezliyle düzenlenir diğer  6 merkezi Mushtisht,Studenqan, Gjonc, Duhël, Mohlan Bukosh köylerinde, si dhe 5sağlık evi (apo ambullantave) Grejkoc, Sopi, Nishor,Samadrazhdë dhe Dobërdelan.). Özel ise 27 tane vardır,bu merkezlerde her alanda sağlık hizmetleri görülür kan tahllileri,jinekoloji,pediatrikardioloji vs.Çalışan işçi sayısı 151 dir.

 

Kültür-belediyenin toplam 8 kültür enstütüsü vardır,3 kültür evi,3 kütüphanesi ve 1 kamu arişvi vardır. Hisar, Rashtan, Studenqan,Kastërc, Peqan, Bllaca, Dubiqak,Shirok vs arkeolojik malzemeleri vardı.Suharekanin arkeolojık müzesinin balkan tarihinde önemli rolü vardır.Belediyenin kolordu kültürel mirasında müsliman,hristiyan objeleri yer alır.Bu nlar savaşta çok hasar gördüler

 

Belediye Kamu Hizmetleri

Kamu hizmetlerinde belediyenın hiçbir yetkisi yoktur.Kamu hizmetleri yönetimi bögesel bazda olur. Belediyenin yalnıca bir kamu kurumu vardır: N.P.SH.K .KOMUNALJA bu da atık temizlikleriyle alınır.

Altyapı

Suharekanın altyapısı çeşitli yatırımları olmasına rağmen yeterli değildir. Daha iyi bir altyapıya sahip olmakl için daha çok yatırım yapmak gerekir.

 

Yollar . Bu belediyede şimdiye kadar sadece 110km yol asfalt edilmiştir.

Kanalizasyon. Birçok yerde kanalizasyon ağı eksiktir sadece 18 yerin var 24 inin ise kanalizasyon ağı yoktur.

Su .Sudada eksiklik görülmektedir 19 yerin su şebekesi var 23ünün ise yoktur.

Telefon . Sabit telefon sistemi sadece Muştişt ve Samadracda faaliyet gösterir.

Sivil Topluluk

STÖ bulunmaktadır,bunlar belediyenin çeşitli aktiviteleriyle alınırlar.Genel olarak belediye sivil topluluğuyla iyi bir işbirliği içersindedir.